Kinh tế Vùng Vịnh thiệt hại nặng nề, đối mặt nguy cơ suy giảm sâu
Xung đột tại Trung Đông và tình trạng tê liệt của Eo biển Hormuz đang đẩy các nền kinh tế Vùng Vịnh vào vòng xoáy rủi ro nghiêm trọng. Từ sụt giảm sản lượng dầu, thất thu hàng chục tỷ USD đến áp lực tài khóa và gián đoạn chuỗi cung ứng, khu vực này đang phải gánh chịu những tổn thất kinh tế nặng nề chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ.
Cuộc xung đột giữa Iran với Israel và Mỹ đã gây ra cú sốc lớn đối với các nền kinh tế phụ thuộc năng lượng tại Vùng Vịnh. Tâm điểm của khủng hoảng là eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - gần như bị phong tỏa, khiến hoạt động xuất khẩu dầu bị đình trệ nghiêm trọng.Hệ quả trực tiếp là sản lượng dầu của các quốc gia chủ chốt lao dốc mạnh.
Theo ước tính của hãng định giá năng lượng Argus, tổng sản lượng dầu của các quốc gia vùng Vịnh Persian đã giảm khoảng 6,2 - 6,9 triệu thùng/ngày so với tháng 2-2025 do hoạt động xuất khẩu bị gián đoạn. Tình trạng này khiến các kho chứa nhanh chóng đầy lên, buộc nhiều nước phải cắt giảm sản lượng. Trong số các nước bị ảnh hưởng, Saudi Arabia đã tạm dừng hoạt động tại một số mỏ dầu ngoài khơi lớn, khiến sản lượng giảm khoảng 2 - 2,5 triệu thùng/ngày. Sản lượng của Iraq cũng giảm mạnh từ khoảng 4,42 triệu thùng/ngày trong tháng 2 xuống còn khoảng 1,5 - 1,7 triệu thùng/ngày vào đầu tháng 3 và có thể tiếp tục giảm xuống 1,2 - 1,3 triệu thùng/ngày.
Tại Kuwait, Tập đoàn Dầu khí Kuwait đã bắt đầu cắt giảm sản lượng và công suất lọc dầu, đồng thời tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với việc giao dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ. Sản lượng dầu của nước này đã giảm từ 2,59 triệu thùng/ngày trong tháng 2 xuống khoảng 2 triệu thùng/ngày và có thể tiếp tục giảm xuống khoảng 1,5 triệu thùng/ngày. Sản lượng của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng được cho là giảm từ 3,53 triệu thùng/ngày xuống khoảng 2,7 - 3 triệu thùng/ngày do khó khăn trong vận chuyển, trong khi công ty dầu khí quốc gia của Bahrain tuyên bố tình trạng bất khả kháng sau các vụ nổ tại nhà máy lọc dầu có công suất khoảng 405.000 thùng/ngày.
Tình trạng tắc nghẽn xuất khẩu khiến hàng triệu thùng dầu không thể tiếp cận thị trường, gây thiệt hại tài chính nặng nề. Ước tính, các quốc gia Vùng Vịnh đã “bỏ lỡ” khoảng 15,1 tỷ USD doanh thu năng lượng chỉ trong thời gian ngắn. Riêng Saudi Arabia thiệt hại khoảng 4,5 tỷ USD, trong khi Qatar cũng thất thu hàng trăm triệu USD do phải tạm dừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng.
Không chỉ lĩnh vực dầu mỏ, tác động lan rộng sang toàn bộ nền kinh tế. Theo các chuyên gia, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, GDP của Qatar và Kuwait có thể giảm tới 14% trong năm 2026 – mức suy giảm nghiêm trọng nhất kể từ sau Chiến tranh Vùng Vịnh. Trong khi đó, Saudi Arabia và UAE dù có khả năng chuyển hướng xuất khẩu vẫn có thể ghi nhận mức giảm GDP lần lượt khoảng 3% và 5%.
Bên cạnh thất thu từ dầu, các quốc gia Vùng Vịnh còn phải đối mặt với chi phí phòng thủ gia tăng đột biến. Việc sử dụng các hệ thống đánh chặn hiện đại khiến chi tiêu quân sự tăng lên hàng tỷ USD, cao gấp nhiều lần so với chi phí tấn công của đối phương. Điều này tạo áp lực lớn lên ngân sách vốn phụ thuộc chủ yếu vào nguồn thu từ năng lượng.
Các ngành kinh tế ngoài dầu cũng chịu tác động tiêu cực rõ rệt. Lĩnh vực hàng không và du lịch – vốn là trụ cột quan trọng của khu vực – bị gián đoạn nghiêm trọng khi hàng chục nghìn chuyến bay bị hủy do đóng cửa không phận. Hoạt động đầu tư, bất động sản và thương mại cũng chững lại do tâm lý thận trọng gia tăng.Ngoài ra, gián đoạn nguồn cung khí đốt còn ảnh hưởng đến sản xuất phân bón, đẩy giá urê toàn cầu tăng mạnh, làm dấy lên nguy cơ lạm phát lương thực tại nhiều quốc gia đang phát triển. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu ứng lan tỏa toàn cầu của cuộc khủng hoảng.
Trong bối cảnh đó, các quốc gia Vùng Vịnh đang phải triển khai nhiều biện pháp ứng phó như chuyển hướng xuất khẩu qua Biển Đỏ, tận dụng kho dự trữ và tìm kiếm tuyến vận tải thay thế. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo rằng những giải pháp này chỉ mang tính tạm thời và khó có thể bù đắp hoàn toàn thiệt hại nếu xung đột kéo dài.
AN BÌNH
Dòng sự kiện:Căng thẳng Trung Đông
Rộ tin Lãnh tụ Tối cao Iran tới Moscow điều trị, Điện Kremlin từ chối bình luận
Mỹ thận trọng khi tấn công "huyết mạch dầu mỏ" của Iran
UEFA chính thức hủy Siêu cúp Liên lục địa giữa Argentina vs Tây Ban Nha
Tổng thống Trump kêu gọi điều tàu chiến tới eo biển Hormuz
Iran siết chặt an ninh bảo vệ tân Lãnh tụ Tối cao giữa nguy cơ bị ám sát










